Hartist

Cimabue (1240-1302)

2008-06-10T23:05:00.003+07:00

ชิมาบูเอ (Cenni di Pepi หรือเรียกกันว่า Cimabue ) เกิดขึ้นที่เมืองฟลอเรนซ์ราวปี ค.ศ. 1240 ถึงแก่กรรมเมื่อราวปี ค.ศ. 1302 ที่เมืองปิซา ดันเตมหากวีร่วมสมัยได้บันทึกประวัติของเขาว่า “ ชิมาบูเอเป็นคนหยิ่งทรนงและภาคภูมิใจในตนเองอย่างสูง เขาคิดว่าตนเองเป็นจิตรกรผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งยุค แต่แล้วความยิ่งใหญ่ของเขา ก็ถูกรัศมีของจ็อตโต ศิษย์ที่เขาสร้างขึ้นมาบดบังอย่างสิ้นเชิง” อย่างไรก็ตาม ความยิ่งใหญ่ของชิมาบูเอนั้น จะเป็นจริงหรือไม่ก็ยากที่จะตัดสินลงไปได้ เพราะว่างานจำนวนมากของเขาสูญหายไปหรือไม่ก็เสียหายไปจนหมดสิ้น เหลืองานที่สมบูรณ์เพียงไม่กี่ชิ้น เช่น ภาพปิดด้วยกระเบื้องสี ( Mosaic ) ที่วัดประจำเมืองปิซาและภาพเซนต์ จอห์น

ซึ่งบันทึกไว้ว่าวาดขึ้นในปี 1301 ถึง 1302 เป็นระยะเวลาที่สันนิษฐานว่าชิมาบูเอคงถึงแก่กรรมในปีนี้ด้วย ยิ่งไปกว่านั้นภาพของโมเสคที่เมืองปิซายังได้รับการซ่อมแซมและ เปลี่ยนแปลงจนทำให้ความยิ่งใหญ่ ของชิมาบูเอยากที่จะพิสูจน์ ให้เห็นอย่างจริงจังได้

อย่างไรก็ตามแม้ว่าประวัติและผลงานของเขาค่อนข้างจะสับสน กิเบอร์ตี ประติมากรในยุคต่อมาได้จดบันทึกไว้ในหนังสือคอมเมนตารีส์ (Commentaries) กล่าวถึงชิมาบูเอว่าเป็นจิตรกรชาวฟลอเรนซ์ผู้มีชื่อเสียงและเป็นครูของจ็อตโต นอกจากนี้ยังเป็น “ ผู้ยังคงศรัทธาต่อลักษณะศิลปะกรีก

“ จากผลงานหลายชิ้นซึ่งเขาเข้าใจกันว่าเป็นของชิมาบูเอ เช่น ภาพแม่พระมาดอนนา ประทับบนบัลลังก์แวดล้อมด้วยหมู่นางฟ้าและศาสดาพยากรณ์ (Madonna Enthroned with Angels and Prophets) พอจะอนุมานได้ว่าเขายังคงติดอิทธิพลศิลปินบิแซนทีน แต่มีแรงผลักดันภายในจิตรใจที่ต้องการแสดงความรู้สึกชอบในธรรมชาติอยู่มาก รูปของคนมีลีลาท่าทางราวกับนาฏลักษณ์และสถิตแน่วแน่อย่างสง่างาม ภาพนี้ประดับอยู่บนแท่นบูชาขนาดใหญ่กว้าง 12 ฟุต สูง 17 ฟุต มีข้อน่าสังเกตอยู่ที่บัลลังก์ประทับของพระแม่วาดให่ดูนูนเห็นได้อย่างเด่นชัดเจนมาก นับเป็นความพลิกแพลงที่มีลูกเล่นมาก แบบสุดท้ายของบิแซนทีนก่อนจะเปลี่ยนรูปไปสู่เรอนาซอง

ผลงานสำคัญอีกหลายชิ้นซึ่งสันนิษฐานกันว่าเป็นฝีมือของชิมาบูเอคือ ภาพวาดตกต่างโบสถ์เซนต์ฟรานซิสแห่งอัสสิสิ ภาพพระเยซูถูกตรึงไม้กางเขนที่เมืองอเรสโซ และวัดซานตา โกรเช ในเมืองฟลอเรนซ์ อย่างไรก็ตามจุดเด่นในประวัติของชิมาบูเออยู่ตรงที่เขาได้สร้างศิษย์ขึ้นมาคนหนึ่งชื่อ จ็อตโต ผู้ได้ชื่อว่าเป็นบิดาของจิตรกรรมเรอนาซอง

Duccio di Buoninsegna

2008-05-22T14:48:00.010+07:00

ดุกโช หรือดุกชิโอ Duccio di Buoninsegna (1255 – 1318)
ขอย้อนกลับมาในยุคเรอเนอซองตอนต้นบ้าง ดุกโช เป็นจิตรกรคนสำคัญของเมืองเซียน่า ชีวประวัติในวัยเยาว์ยังลางเลือน เริ่มปรากฏมีชื่อเสียงเป็นหลักฐานในราวปี ค.ศ. 1278 ผลงานในระยะแรก เป็นภาพประกอบในพระคัมภีร์ ต่อมาในวันที่ 15 เมษายน 1285 จึงได้รับการว่าจ้างให้ไปวาดภาพฝาผนังขนาดใหญ่ ประดับเบื้องหลังแท่นบูชาที่รูเชลลาอี แชพเพล

(Rucelliai)

ในวัด ซานตา มารีอา โนเวลลา (Santa Maria Novella) เป็นภาพแม่พระมาดอนนา (ภาพนี้ยังถกเถียงกัน บางคนบอกว่าชิมาบูเอเป็นคนวาด แต่ส่วนมากเชื่อกันว่าดุกโชเป็นคนวาด) แม้ว่าผลงานของดุกโชยังคงดำรงรูปแบบของบิแซนทีนอยู่ก็ตาม แต่วิธีการวาด การจัดภาพบรรยายเรื่องราวในพระคัมภีร์นั้น เขาถ่ายทอดสัญญลักษณ์และเนื้อหาทางศาสนา ให้เกิดภาพพจน์ที่สมจริงมาก ดังเช่นการทรยศต่อพระเยซู (The Bertrayal of Jesus)

The Bertrayal of Jesus

แสดงถึงวันสุดท้ายก่อนที่พระเยซูจะถูกทหารโรมันจับและนำไปตรึงกางเขน ในภาพแสดงรูปของจูดาห์ผู้ทรยศ กำลังเข้าไปจุมพิตพระเยซูอย่างมีเลศนัย และแสดงให้เห็นอาการตื่นตระหนกและทีท่ารังเกียจของบรรดาสาวกอื่น ดุกโชนั้นแสดงอารมณ์ได้อย่างน่าพิศวง

ผลงานของดุกโชแพร่หลายและมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักกันทั่วไป แม้จะต้องเดินทางไปทำงานที่เมืองอื่นๆ อยู่เป็นประจำ แต่ส่วนใหญ่ยังคงทำงานอยู่ที่เมืองเซียน่า เขาสร้างงานไว้มากอย่างน่าประหลาด มีจิตรกรรมชิ้นหนึ่งซึ่งถือกันว่าเป็นชิ้นสำคัญของต้นคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งทางเมืองเซียน่าว่าจ้างให้วาดขึ้นในปี 1302 เป็นภาพของแม่พระประทับบนบัลลังล์สำหรับประดับ ในวิหารของพาลาสโซ พับลิโก ภาพนี้มีชื่อเสียงในความงามเป็นที่เลื่องลือในสมัยนั้นมากจนถึงกับมีการบันทึกไว้ว่า ผู้เข้าสวดมนต์อ้อนวอนต่อหน้าพระพักตร์ของแม่พระต่างปรารถนาที่จะแตะต้องรูปทุกคน แต่ทว่าเป็นที่น่าเสียดาย ภาพนี้ได้สูญหายไปอย่างไม่มีร่องรอย ยังคงเหลือภาพประกอบข้างๆ อยู่อีกภาพหนึ่งซึ่งแสดงให้เห็นถึงความงามที่กล่าวพรรณนาไว้ไม่เกินความจริงนัก

แม้ว่าผลงานของดุกโชยังคงมีศิลปแบบบิแซนทีนอยู่ แต่เขาก็ได้พัฒนารูปแบบใหม่ๆ ให้มีลักษณะส่วนตัว จนกลายเป็นเอกลักษณ์ของจิตรกรเมืองเซียน่าในยุคต่อมาจนสิ้นคริสต์ศตวรรษที่ 14 ตามปกติเขานิยมระบายด้วยสีฝุ่นบนแผ่นไม้แต่ยังคงลงพื้นภาพด้วยสีทอง ส่วนภาพคนดูแบนตามแบบศิลปบิแซนทีนนั้น ดุกโชได้ปรับปรุงให้ดูกลมนูนมากขึ้น มีการเล่นแสงเงาปรากฏพื้นระนาบ หักเหเป็นเหลี่ยมเป็นมุม มีการเพิ่มน้ำหนักขาวดำภายในภาพเพื่อให้ดูลึก การใช้สีก็นิยมใช้สีต่างๆ มากขึ้น มีการขจัดที่ขุ่นมัว และเพิ่มการตัดกันของสีทำให้ดูสดใส รูปทรงของคนมีความนุ่มละมุนละไม การใช้เส้นก็อ่อนหวานไม่แข็งกระด้างดังของเก่า แม้ว่าการใช้หลักทัศนียภาพยังมิได้ปรากฏ แต่ในหลายๆ ภาพก็แสดงให้เห็นถึงความพยายามค้นหาเพื่อให้ได้ใกล้เคียงกับสภาพตามธรรมชาติที่ตาเห็น ดังเช่นรูปชุด “Maesta” อันมีชื่อเสียง

มีการวาดภาพของอาคารบ้านเรือนแสดงถึงเส้นที่พุ่งเข้าหาจุดสุดสายตา (Vanishing point) ตามหลักทัศนียภาพวิทยาเหมือนกัน แม้ว้ายังไม่ถูกต้องสมบูรณ์แบบมากนัก ก็ยังพอมองเห็นความริเริ่มใหม่ๆ ได้

วาซารี่ นักประวัติศาสตร์ศิลปะคนสำคัญของสมัยเรอนาซองกล่าวว่า ผลงานของดุกโชแพร่หลายทั้งในเมืองเซียน่า ฟลอเรนซ์ , ปิซา , ปิสโตเลีย , และเมืองลุคคา ศิษย์คนหนึ่งชื่อ เมโอ ดา เซียนา ( Meo da Siana ) ได้นำเอาเทคนิควิธีการและรูปแบบของเขาแพร่ขยายออกไปไกลถึงเมืองอุมเบรีย แต่อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์ศิลปะยังคงมืดมนที่จะสำรวจว่า ผลงานดุกโชมีกี่ชิ้น ห้องทำงานของเขามีขนาดใหญ่เท่าใด และผู้ลอกเลียนปลอมแปลงภาพของเขามีมากน้อยเพียงไร.

Gallery ของ Duccio di Buoninsegna

Franciscan Madonna 1280-1285 ปัจจุบันเก็บรักษาไว้ที่

หอศิลป์แห่งชาติ Pinacoteca Nazionale เมือง Siena
Madonna and Child with Angels about 1282-1307 Gold and tempera on panel, 31.3-31.5 x 23.3-22.8 cm Bern, Kunstmuseum

Madonna and Child
about 1284-1286 Gold and tempera on panel, 89 x 60 cm Siena, Museo dell’Opera del Duomo

Scenes from the Life of the Virgin
about 1287-1288 Painted window, diameter: 560 cm
Siena, Cathedral

Crucifixion Triptych about 1295-1310 Gold and tempera on panel, 48 x 20 cm (left wing), 53 x 28 cm (central panel), 48 x 20 cm (right wing) Siena, Museo della Societa di Esecutori di Pie Dispozisioni

Crucifixion Triptych about 1300 Gold and tempera on panel, 44.9 x 31.4 cm (central panel), 44.8 x 16.9 cm (side panels, each) property of Her Majesty Queen Elizabeth II

Madonna and Child with Angels
about 1300-1310
Gold and tempera on panel, 95.5 x 63.8 cm
Perugia, Galleria Nazionale dell'Umbria

Madonna and Child with Saints about 1300-1310 Gold and tempera on panel, 138.6 x 241.5 cm Siena, Pinacoteca Nazionale

Angel about 1308-1309
Gold and tempera on panel, 24 x 17 cm
Philadelphia, Museum of Art

Angel about 1308-1309 Gold and tempera on panel, 18.4 x 17.88 cm South Hadley, Mount Holoyke College Art Museum

Maesta Altarpiece about 1308-1311
Gold and tempera on panel, 370 x 450 cm
Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Adoration of the Magi about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 47.5 x 47.5 cm Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Annunciation about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 43 x 44 cm London, National Gallery

Maesta Altarpiece: Appearence on Lake Tiberias about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 36.5 x 47.5 cm Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Death of the Virgin
about 1308-1311
Gold and tempera on panel, 40 x 45.5 cm
Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Dream of Saint Joseph and Flight into Egypt about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 42.5 x 44 cm Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Presentation in the Temple
about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 42.5 x 43 cm
Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Scenes from the Passion of Christ
about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 370 x 450 cm
Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Maesta Altarpiece: Temptation of Christ in the Temple about 1308-1311 Gold and tempera on panel, 48 x 50 cm Siena, Museo dell'Opera del Duomo

Coronation of the Virgin about 1311 Gold and tempera on panel, 51.5 x 32 cm Budapest, Szepmuveszeti Muzeum

Madonna and Child with Saints
about 1311-1318/19
Gold and tempera on panel, 184.5 x 258.1 cm
Siena, Pinacoteca Nazionale

Madonna and Child about 1311-1324 Gold and tempera on panel, 179.2 x 99.5 cm Massa Marittima, San Cerbone

Scenes from the Passion of Christ about 1311-1324 Gold and tempera on panel, 161.5 x 101.5 cm Massa Marittima, San Cerbone

Crucifix
Gold and tempera on panel, 173 x 135.5 cm
(body of Christ: 134 x 129 cm)
Siena, Collection Salini

Leonardo da Vinci Part 3

2008-05-21T12:19:00.018+07:00

แม้ว่าจะมีผลงานทางศิลปะไม่มากนัก แต่ทุกชิ้นก็เพียงพอต่อการยกย่องว่าเขาคือ ศิลปินที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งของโลกเท่าที่โลกมี นอกจากนี้ เขายังได้รับการกล่าวขวัญ ในฐานะนักประดิษฐ์นักค้นคว้าคนสำคัญอีกด้วย แม่ว่าสิ่งประดิษฐ์และการค้นคว้าส่วนมากจะประสบความสำเร็จเล็กน้อย แต่สิ่งเหล่านี้เขาก็ได้ทำได้คิด ในขณะที่คนร่วมสมัยไม่เคยคิดกัน จากหลักฐานสมุดบันทึกและภาพร่างด้วยหมึกกับดินสอ ซึ่งเคยสูญหายไปนานและเพิ่งค้นพบเมื่อปี ค.ศ. 1960 ที่เมืองมาดริด แสดงให้เห็นความสนใจในวิทยาการวิทยาศาสตร์อย่างกว้างขวางและลึกซึ้ง

เลโอนาร์โดอาจไม่ใช่นักคิดตามแนววิทยาศาสตร์คนแรกๆ ของโลก แม้ไม่ได้เป็นผู้กำหนดแนวทางให้แก่วิทยาศาสตร์สมัยใหม่ก็ตาม อย่างน้อยเขาก็ได้ชื่อว่าเป็นผู้ให้การกำเนิดวิธีการศึกษา ที่สำคัญยิ่งแบบหนึ่ง นั่นคือ การศึกษาด้วยวิธีวาดภาพ อันเป็นวิธีการศึกษาและแนวทางการถ่ายทอด จินตนาการด้วยการวาดภาพ ซึ่งในปัจจุบันเป็นที่ยอมรับว่ามีความสำคัญมากวิธีหนึ่ง พานอฟสกี้นักประวัติศาสตร์ศิลป์คนสำคัญได้กล่าวถึงเขาในแง่นี้ว่า “...กายวิภาคศาสตร์เป็นวิทยาศาสตร์แขนงหนึ่ง คงเป็นเรื่องไม่ง่ายนัก หากการศึกษาขาดวิธีการบันทึกด้วยภาพ เพราะรูปภาพสามารถแสดงให้เห็นการบันทึกข้อมูลจากการสังเกตทั้งหมด อีกทั้งยังแสดงให้เห็นถึงอย่างสมบูรณ์ สามารถบอกลักษณะต่างๆ ทางมิติอีกด้วย..”

เลโอนาร์โดนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์เข้าผสมผสานกับความรู้ทางด้านศิลปกรรมอย่างดีเลิศ เขานำเอาความรู้ทางกายวิภาคศาสตร์ ความงามในสัดส่วนของร่างกายมนุษย์ หลักในการมองกับการรับรู้ทางจิตวิทยา หลักทฤษฎีทัศนีย์วิทยา และหลักการแสดงออกอื่นๆ เขานำสิ่งต่างๆ เหล่านี้มาใช้ในการสร้างศิลปกรรมอยู่เสมอ ซึ่งทำให้เขาได้รับการยกย่องว่าเป็นจิตกรเอกผู้มีความสามารถ จำลองมนุษย์ให้มีชีวิตอยู่ในบรรยากาศได้เหมือนจริงตามที่ปรากฏในธรรมชาติ เขามักจะใช้สีให้มีน้ำหนักอ่อนแก่ ดูนุ่มนวล มีลีลาราวกับน้ำหนักของเสียงดนตรี แสงกับเงาก็เป็นหัวใจในการสร้างงาน แต่เขาไม่ชอบใช้แสงที่สว่างจ้า ให้สาดส่องเข้ามาทางด้านซ้ายมือดังเช่น จิตรกรส่วนมากนิยมทำกัน หากแต่เขาชอบใช้เป็นแสงสลัวๆ ส่งออกมาจากด้านหน้า ส่องมาจากทางด้านผู้ชม ส่วนการจัดองค์ประกอบภาพไม่ว่าจะเป็นภาพหมู่คนจำนวนมากหรือเป็นภาพคนเพียงครึ่งตัว เขานิยมที่จะจัดวางให้อยู่ภายในกรอบสามเหลี่ยมรูปปิรามิด ซึ่งทรงเช่นนี้สามารถกำหนดให้มีอารมณ์สงบและมีความแน่นอน ในขณะเดียวกันเพื่อเพิ่มรสชาติให้ดูสนุกตาเพิ่มขึ้น เขาก็จะสอดใส่บางสิ่งบางอย่างให้ดูขัดแย้งกัน โดยเพิ่มการแสดงท่าทางและร่างกายของอวัยวะส่วนต่างๆ ให้เคลื่อนไหวและมีลีลาอันสง่างาม เลโอนาร์โด ให้ความสนใจพิถีพิถันในสิ่งต่างๆ ดังได้กล่าวมาทั้งหมด เขาจะปฏิบัติอย่างละเอียดถี่ถ้วนมีความประณีตเสียยิ่งกว่าความสนใจ ในเรื่องคุณค่าของสีเมื่อหันมาพิจารณาทางด้านสุนทรียศาสตร์ เลโอนาร์โดชอบที่จะทดลองค้นคว้าแสวงหาวิธีการแสดงออกเพื่อให้ได้ความงามในแนวใหม่ เป็นเป้าหมายของการค้นคว้าเพื่อศิลปะ มิใช่เพื่อทางวิทยาศาสตร์ ความงามในผลงานทั้งหมดของเลโอนาร์โด เป็นความงามที่สามารถมองเห็นได้ (Visible Beauty) ซึ่งตรงกันข้ามกับความงามอันซ่อนเร้น ( Etherial Beauty ) ตามแบบผลงานของบอตติเชลลี่ หรือของศิลปินหรือนักคิดในกลุ่มลัทธิลีโอ – เพลโตนิคทั้งหลาย ซึ่งบุคคลกลุ่มนี้มีทัศนะคติในความงามว่า “ ความงามคือสิ่งที่เป็นอากาศธาตุ” นอกจากนี้เลโอนาร์โดยังแสดงให้เห็นว่า ความงามในทางศิลปะไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งสวยงามเสมอไป ความน่าเกลียดน่ากลัวก็สามารถเป็นความงามได้ ดังจะเห็นได้จากการวาดภาพลายเส้นรูปคนแก่และคนร่างอัปลักษณ์ของเขา กรรมวิธีที่ใช้การระบายสีให้ดูใกล้ไกล มีบรรยากาศที่คล้ายกับเมฆหมอกปกคลุ่มเป็นชั้นๆ เมื่ออยู่ใกล้ตาจะมองเห็นชัดเจน ครั้นเมื่อไกลตาออกไป ความชัดเจนก็ค่อยลางเลือน คล้ายกับมีเมฆหมอกเป็นม่านปิดบัง จนกระทั้งยามไกลตาก็จะเลือนรางหายไปในเมฆหมอกนั้น กรรมวิธีดังกล่าวรู้จักกันในนามของ “ สฟูมาโต” กล่าวได้ว่าเลโอนาร์ได้นำเอามาใช้มากและได้ผลสำเร็จสูงยิ่ง มันเป็นหลักทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ในเรื่องความหนาแน่นของอากาศ วัตถุใดก็ตามเมื่ออยู่ใกล้ตาก็จะเห็นได้ชัดเจน ครั้นไกลออกไปก็จะดูกับอากาศบดบัง ยิ่งไกลเท่าไหร่โอกาสที่จะถูกบดบังยิ่งหนาแน่นเพิ่มทวีคูณ จนกระทั้งวัตถุนั้นดูเลือนรางจางหายไปในที่สุด กรรมวิธีนี้ เลโอนาร์โดนำมาใช้สร้างจิตรกรรมแสดงภาพของมนุษย์กับธรรมชาติสิ่งแวดล้อมให้บังเกิดความ เป็นเอกภาพ เขาไม่นิยมใช้หลักทางทฤษฎีระบบฟรีโอโล (Priolo System) หรือระบบการกล่าวยกเอาเหตุผลนานาชนิดมาจับแพะชนแกะ เขาชิงชังการปล่อยความรู้สึกนึกคิดให้บังเกิดขึ้นและล่องลอยไปตามยถากรรม ระบบความคิดของมนุษย์ในทัศนะคติของเขาเป็นระบบทางวิทยาศาสตร์ มีเหตุผลและพิสูจน์ได้ เมื่อเขานำหลักจิตวิทยาแห่งการรับรู้ของมนุษย์มาใช้ในทางศิลปะ เขาไม่ชอบที่จะให้ภาพวาดอยู่ในระดับสายตา แต่ให้ปรากฏเสมือนหนึ่งมองลงมาจากเบื้องบนเล็กน้อย เพราะสามารถก่อจินตนาการของผู้ชมให้กว้างไกลออกไปอีก

เลโอนาร์โด สร้างผลงานประติมากรรมไว้เพียงเล็กน้อย เท่าที่ปรากฏหลักฐานก็คือรูปอนุสาวรีย์คนขี่ม้า รูปพระบิดาของเจ้าชายโลโดวิโก สฟอร์ซ่า ดยุคแห่งมิลาน แต่ผลงานชิ้นนี้ยังไม่ทันเสร็จก็มีอันถูกทำลายลงเสียก่อน เหลือเพียงภาพร่างและคำเล่าลือสืบต่อกันมา ส่วนผลงานทางด้านสถาปัตยกรรมนั้น ก็คงมีลักษณะเช่นเดียวกันกับประติมากรรม กล่าวคือไม่ปรากฏผลงานเป็นหลักฐาน นอกจากนั้นจะค้นพบในสมุดบันทึกของเขา มีภาพร่างเกี่ยวกับโครงสร้างและรูปแบบทางสถาปัตยกรรมอยู่ด้วยหลายภาพ แสดงให้เห็นถึงความสนใจของเลโอนาร์โดต่อศิลปะสาขานี้ไม่น้อย และภาพร่างอาคารต่างๆ เหล่านี้มีความละม้ายคล้ายคลึงกับผลงานของบรามันเต้ สถาปนิกเอกในสมัยเดียวกันกับเขาอย่างมาก สันนิษฐานกันว่าบรามันเต้ครั้งหนึ่งเขาเคยมาทำงานในมิลานมาก่อน บุคคลทั้งสองคงจะเคยคบค้าสมาคมหรือติดต่อกันบ้างไม่มากก็น้อย คงเป็นไปได้ที่บรามันเต้จะได้รับความคิดบางประการทางด้านสถาปัตยกรรมจากเลโอนาร์โด เพราะหลักฐานสำคัญของบรามันเต้ที่นิยมมาใช้ในภายหลัง อาทิเช่น การจัดวางแผนผังให้มีอาคารสำคัญอยู่ตรงกลาง (Central Plan) ซึ่งเป็นแผนผังสำคัญของการออกแบบโบสถ์เซนต์ ปีเตอร์ ล้วนมีความละม้ายคล้ายกับภาพร่างของเลโอนาร์โดด้วย

จากวิธีคิดและการแสดงออกของเลโอนาร์โด ได้แสดงให้เห็นถึงความเป็นศิลปินนักคิด นักปรัชญา และนักวิทยาศาสตร์เข้าไว้ด้วยกันในบุคคลเดียว กลายเป็นแบบฉบับอันเด่นของปัญญาชนในคริสต์ตวรรษที่ 16 เพราะว่านับจากนี้ไปภารกิจของ ศิลปิน, นักคิด, นักปรัชญา และนักวิทยาศาสตร์ ได้เริ่มแบ่งหน้าที่ไม่ร่วมกันอยู่ในบุคคลเดียวดังเช่นที่เขาได้กระทำมาเลโอนาร์โดเป็นศิลปิน ผู้สร้างงานศิลปกรรมให้แก่สมัยเรอนาซอง มีความดีเด่นแตกต่างไปจากศิลปกรรมสมัยกลางอย่างชัดเจนอย่างชัดเจน เขาเป็นผู้ผลักดันให้ศิลปินมีฐานะทางสังคมขึ้น จากสภาพช่างผู้มีหน้าที่เพียงสร้างของสวยๆ งามๆ ประดับสังคม มาเป็นผู้สร้างวัฒนธรรมแห่งยุค เป็นผู้ที่ได้ชื่อว่าสร้างผลงานริเริ่มสร้างสรรค์ เขาคือบุคคลผู้ได้รับการยกย่องผลงานชิ้นเยี่ยมที่ได้รับการยกย่องผลงานชิ้นเยี่ยม ที่ได้รับการยกย่องของเลโอนาร์โด มีดังนี้

1. “การประกาศพระศาสนา” ( The Annunciation ) วาดในปี ค.ศ. 1472 – 1473 อยู่ที่อุฟฟิซี่ แกเลอรี่ , ฟลอเรนซ์

2. “แม่พระบทแท่นหิน” (The Virgin on the Rocks ) วาดในปี ค.ศ. 1482 อยู่ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟว์ , ปารีส

3. “อาหารเย็นเมื่อสุดท้าย” ( The Last Supper ) วาดในปี ค.ศ. 1495 – 1498 อยู่ในโบสถ์ วัด สตา มารีอา เดลเล กราซี, มิลาน

4. “ โมนา ลิซ่า” ( The Mona Lisa Gioconda ) วาดในปี ค.ศ. 1503 – 1505 อยู่ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟว์, ปารีส

ผลงานอื่นๆ ของ เลโอนาร์โด ดา วินชี่

Madonna with the Carnation. c.1475. Oil on wood. Alte Pinakothek, Munich, Germany.

Madonna Benois. c. 1475-1478. Oil on canvas, transferred from panel. The Hermitage, St. Petersburg, Russia.

Portrait of Ginevra de'Benci. c.1478-1480. Oil and tempera on wood. National Gallery of Art, Washington DC, USA.

St. Hieronymus. c.1480-1482. Oil on wood. Vaticano, Pinacoteca Apostolica Vaticano, Rome.

Adoration of the Magi. 1481-1482. Oil on wood. Uffizi Gallery, Florence, Italy.

Portrait of Cecilia Gallerani (Lady with an Ermine). c.1490. Oil on wood. Czartorychi Muzeum, Cracow, Poland.

Portrait of a Young Man (Portrait of the Musician Franchino Guffurio?). c.1490. Oil on wood. Pinacoteca Ambrosiana, Milan, Italy.

Madonna Litta. c. 1490. Oil on panel, transferred to canvas. The Hermitage, St. Petersburg, Russia.

Portrait of an Unknown Woman (La Belle Ferroniere). c.1490. Oil on wood. Louvre, Paris, France.

Madonna of the Yarnwinder. 1501. Oil on wood. Private collection.

Virgin and Child with St. Anne. c.1502-1516. Oil on wood. Louvre, Paris, France.

Leda and the Swan by Leonardo. c.1505-1510. Oil on wood. Earl of Pembroke, Wilton House, Salisbury, UK.

St. John the Baptist. c.1513-1516. Oil on wood. Louvre, Paris, France.

John the Baptist (with the attributes of Bacchus). c. 1513-1516. Oil on canvas, transferred from panel. Louvre, Paris, France.

Leonardo da Vinci Part 2

2008-05-20T13:28:00.007+07:00

เนื่องจากเลโอนาร์โดมีอุปนิสัยชอบค้นคิดวิทยาการใหม่ๆ และนำมาทดลองอยู่เสมอ ภาพ “อาหาร เย็นมื้อสุดท้าย” แทนที่จะใช้กรรมวิธีวาดระบายสีตามแบบวิธีเฟรสโก้เหมือนดังเช่นจิตรกร อื่นๆ นิยมกัน เพราะกรรมวิธีนี้ได้ผ่านการพิสูจน์มาเป็นอย่างดี จากผลงานในอดีตว่า มีผลงานคงทนถาวรเป็นเลิศ ถึงกระนั้นโลโอนาร์โดยังไม่พึงพอใจ เขาพยายามคิดวิธีการ และนำวัสดุใหม่ๆ เข้าใช้ผสมในการสร้างงานด้วย จึงเป็นที่น่าเสียดาย คงจะมีความ ผิดพลาดบางประการ ผนังที่ใช้วาดได้แตกปริร้าวกะเทาะ มีบางส่วนถึงกับร่อนหลุดไป ภาพได้เริ่มเสียหายตั้งแต่เมื่อครั้งเลโอนาร์โดยังมีชีวิตอยู่เสียด้วยซ้ำไป จากนั้นจึงค่อย ชำรุดอยู่ตลอดมา แต่อย่างไรก็ตาม ได้มีการพยายามซ่อมแซมบำรุงรักษาผลงาน อันล้ำค่านี้ตลอดเวลา อนึ่งเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม ค.ศ. 1943 ระหว่างเกิดสงครามโลก ครั้งที่สอง โบสถ์แห่งนี้ได้ถูกระเบิดทำให้ผนังกำแพงด้านหนึ่งพังพินาศ โชคยังดี กำแพงที่พังด้านนั้น มิใช่เป็นด้านที่มีภาพ “อาหารเย็นมื้อสุดท้าย”

ในขณะที่ทำงานอยู่ที่ราชสำนักมิลานอยู่นั้น เจ้าชายโลโดวิโก ดยุคเป็นองค์อุปถัมภ์ ได้ มอบหมายให้เลโอนาร์โดปั้นอนุสาวรีย์พระบิดาของพระองค์ ให้ประทับนั้งบนหลังม้า เลโอนาร์โดได้แสดงความเป็นอัจฉริยะทางประติมากรรมชิ้นแรก เขาขึ้นรูปดินเหนียวที่มี ขนาดใหญ่ แต่แล้วผลงานชิ้นนี้ไม่ทันเสร็จเรียบร้อย เมืองมิลานก็ประสบกับวิกฤตกาล ในปีค.ศ. 1499 กองทัพฝรั่งเศสได้ยกทัพเข้าโจมตีและสามารถยึดเมืองไว้ได้ เลโอ นาร์โดจำต้องทิ้งงานหลบหนีออกจากเมืองไป รูปอนุสาวรีย์ที่ปั้นค้างไว้ถูกพวกทหาร ฝรั่งเศสซึ่งกำลังคึกคะนอง ทำเป็นเป้าทดลองความแม่นยำของปืนจนพังพินาศ ด้วยเหตุนี้ จึงไม่หลงเหลืองานประติมากรรมของเลโอนาร์โดไว้ให้เป็นที่ประจักษ์ เหลือแต่หลักฐาน เพียงแค่ภาพร่างบนแผ่นกระดาษ ซึ่งอย่างน้อยได้แสดงให้เห็นถึงความสามารถอัน ยิ่งใหญ่ทางประติมากรรมของเขาอย่างปฏิเสธไม่ได้

เขาได้ลี้ภัยออกจากมิลาน ร่อนเร่ไปยังเมืองแมนทัวและเวนีสก่อน จากนั้นจึงย้อนกลับ เข้าเมืองฟลอเรนซ์ในปี ค.ศ. 1500 ระหว่างนี้เป็นระยะที่ไมเคิลแอนเจโล ศิลปินรุ่น น้องกำลังมีชื่อเสียงโด่งดัง แม้ว่าเลโอนาร์โดจะมีอายุแก่กว่าไมเคิลแอนเจโลถึง 23 ปี แต่บุคคลทั้งสองต่างชอบตีฝีปากคอยกระแหนะกระแหนซึ่งกันและกันอยู่เสมอ ต่างฝ่าย ต่างคิดว่าตนเองมีความสามารถเหนือกว่า ด้วยเหตุนี้ในปี ค.ศ. 1503 ทางคณะ กรรมการบริหารเมืองฟลอเรนซ์ จึงได้จัดให้บุคคลทั้งคู่วาดภาพตกแต่งหอประชุม ในพาลาสโซ เวคคิโอ เคียงกัน โดยกำหนดให้ทั้งสองวาดภาพในเรื่องราวที่เกี่ยวกับ สงครามคล้ายกัน เลโอนาร์โดเลือกเอาเรื่องราว “การรบที่แอนกิอารี่” อันเป็นสงคราม ที่กองทัพฟลอเรนซ์มีชัยชนะเหนือกองทัพของปิซ่า อย่างไรก็ตาม ศิลปินเอกทั้งสอง ต่างวาดไม่เสร็จเหลืองานทิ้งไว้ และเป็นเรื่องน่าเสียดายอย่างยิ่ง เมื่อวาซารี่ได้ทำการ ซ่อมแซม สถานที่แห่งนี้ในปี ค.ศ. 1565 เขาได้ลบทำลายภาพทั้งสอง ในปัจจุบันจึงเหลือแต่เพียงคำเล่าลือกับภาพร่างกระดาษเป็นหลักฐาน

Anghiari Battle

จากภาพร่างที่หลงเหลืออยู่ มีเหตุผลเชื่อถือได้ว่าเลโอนาร์โดได้รับอิทธิพลมาจากผลงาน ประติมากรรมภาพแบนหล่อด้วยโลหะสำริดจากฝีมือของ เบอร์ทอลโด ดิ โจวานนี่ ซึ่งปัจจุบันประติมากรรมชิ้นนี้เก็บรักษาไว้ที่ในบาร์เกลโล เมืองฟลอเรนซ์ เลโอนาร์โด นำเอามาใช้ทั้งด้านการจัดวางองค์ประกอบและท่าทางอันห้าวหาญของนักรบ แต่ได้ดัด แปลงแก้ไขจนมีความงามสง่าน่าพิศวง เซอร์เคนเนธ คลาค ได้เขียนบันทึกไว้ว่า “ภาพร่างผลงานเกี่ยวกับสงครามทั้งของไมเคิลแอนเจโล และเลโอนาร์โด ต่างเป็นจุด หักเหของศิลปกรรมสมัยเรอนาซอง มันไม่ใช่การกล่าวอย่างไร้เหตุผลจนเกินไปผลงาน ทั้งสองชิ้นต่างมีแนวความคิดริเริ่มสองรูปแบบ ซึ่งศิลปกรรมในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ได้พัฒนาก้าวหน้าขึ้นมาสองรูปนี้ คือ บาโรค กับ คลาสสิค

Mona Lisa

ในปีเดียวกับที่กำลังวาดภาพประดับผาผนังในพาลาสโซ เวคดิโออยู่นั้น เลโอนาร์โดก็ได้ ลงมือวาดภาพของหญิงสาวคนหนึ่งชื่อ “โมนา ลิซ่า” กล่าวเล่ากันว่า นางแบบมีชื่อจริงว่า “ ลา จิโอคอนดา” เธอเป็นสาวชาวเนเปิล เป็นภริยาของนายธนาคาร ซาโนบี เดล จิโอคอนโด ผู้มั่งคั่ง เลโอนาร์โดวาดภาพสาวงามผู้นี้ครึ่งตัว เห็นใบหน้าเกือบตรงลำตัวบิดเอี้ยวเล็กน้อย มือซ้ายวางอยู่บนที่วางแขนของเก้าอี้ มือด้านขวายกขึ้นมาเกาะกุมมือซ้ายอย่างละมุนละไม เบื้องหลังของโมนา ลิซ่าเป็นทิวทัศน์อันสงบเงียบ มีบรรยากาศเร้นลับและให้อารมณ์ ชวนฝัน มองดูคล้ายกับการจำลองทิวทัศน์ทางแบบภาคเหนือ ของมิลานถิ่นเก่าที่เขา เคยพำนักอยู่นาน เลโอนาร์โดได้ถ่ายทอดและสอดใส่อารมณ์ลงในภาพของหญิงสาว ผู้มีใบหน้าอันงดงามหลายลักษณะ มีทั้งหม่นหมอง เศร้าซึม สงบเสงี่ยม ท้าทาย ร้อนแรง และดูมีความหลังอันสะเทือนใจได้อย่างถึงแก่นแท้ จิตกรได้สร้างรอยยิ้มอันอมตะ เนรมิตดวงตาอันชวนลุ่มหลงไว้ด้วยความสามารถสร้างจินนาการให้ทิวทัศน์คล้ายดังในฝัน ให้ขุนเขาและแมกไม้ค่อยเลือนรางหายไปในบรรยากาศอันปกคลุมด้วยเมฆหมอก วิธีการวาดทิวทัศน์ในลักษณะนี้ เป็นกรรมวิธีส่วนตัวของเลโอนาร์โดที่คิดค้นขึ้น มีชื่อ เรียกเฉพาะว่า “สฟูมาโต” (Sfumato) นับเป็นการแสดงออกอันก้าวหน้ากว่าการวาด แบบเดิม สามารถช่วยแก้ปัญหาเรื่องมิติใกล้ไกล สร้างบรรยากาศได้ใกล้เคียงกับ ที่เป็นอยู่ในธรรมชาติ และช่วยกระตุ้นอารมณ์จินตนาการแก่ผู้ชมได้อย่างรวดเร็ว

เลโอนาร์โดพำนักอยู่ที่ฟลอเรนซ์จนถึงปี ค.ศ. 1508 จากนั้นผู้ครองนครมิลานคนใหม่ ซึ่งเป็นชาวฝรั่งเศส และมีความนิยมยกย่องความสามารถของเขาได้เชื้อเชิญให้กลับเข้า รับราชการในมิลานตามเดิม ประกอบกับเวลานั้นเลโอนาร์โดใช้ชีวิตอยู่ในฟอร์เรนซ์ อย่างไม่เป็นหลักแหล่งและไม่มีงานถาวร จึงตอบรับคำเชิญนี้ ตลอดระยะเวลา การเข้าทำงานในมิลานนี้ครั้งที่สอง ผลงานส่วนใหญ่ที่ได้ทุ่มเทศึกษาค้นคว้า เป็นเรื่อง เกี่ยวข้องกับวิชาการทางด้านวิทยาศาสตร์เสียเป็นส่วนมาก งานชิ้นสำคัญที่เป็นหลัก เป็นฐานได้แก่การออกแบบก่อสร้างคลองส่งน้ำ ซึ่งเขากับฟรานเชสโก เมลชี่ ศิษย์คนสนิท ร่วมมือกัน ครั้นพอย่างเข้าปี ค.ศ. 1513 เลโอนาร์โดบังเกิดความเบื่อหน่าย ในการทำงานในราชสำนักมิลาน อีกทั้งคงต้องการแสวงหาผู้อุปถัมภ์ให้งานขนาดใหญ่ทำ ในระยะเวลานั้น โอรสองค์หนึ่งของเจ้าชายโรเรนโซ เด เมดิชี่ ซึ่งได้ออกบวช มาตั้งแต่ยังเยาว์ ต่อมาได้รับสถาปนาเป็นสันตะปาปา ทรงพระนามว่า เลโอที่ 10 พระองค์ทรงได้ชื่อว่าเป็นผู้สนับสนุนส่งเสริมศิลปะวิทยาคนสำคัญ เลโอนาร์โดได้ทราบ จึงออกเดินทางออกจากมิลานไปยังโรมเพื่อขอเข้าเฝ้า โดยตั้งความหวังไว้ว่า อาจได้รับ มอบหมายให้ทำงานสำคัญสักชิ้น แต่แล้วก็ต้องทูลลากลับด้วยความผิดหวัง เพราะองค์ สันตะปาปาไม่ได้แลเห็นความมีอัจฉริยะภาพของเขาเลย เขาเดินทางกลับเข้าในมิลาน ตามเดิมเรื่อยมาจนถึงปี ค.ศ. 1516 จากนั้นพระเจ้าฟรานซิสที่ 1 แห่งฝรั่งเศส จึงได้ เชื้อชิญให้เดินทางไปทำงานในราชสำนักของพระองค์ ณ สถานที่แห่งใหม่นี้ แม้ว่า เขาจะสุขกายและได้รับเกียรติยศพอสมควร แต่ยังคงไม่สบายใจเท่าไรนัก ยิ่งกว่านั้น ในชีวิตปัจฉิมวัย นอกจากจะมีจิตใจอันหงอยเหงาแล้วสุขภาพยังเสื่อมโทรม มือและเท้า เป็นอัมพาต เขาได้ถึงแก่กรรมอย่างสงบเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1519 สิริรวมอายุได้ 69 ปี ที่ปราสาทคลูซ์ เมืองอัมบัวส์ ประเทศฝรั่งเศส โดยปราศจากผลงานและความคิดใดๆ ที่พอจะกล่าวได้ว่า มีผลอิทธิพลต่อวงการศิลปกรรมหรือวงการศิลปกรรมหรือวงการอื่นๆ ของฝรั่งเศส ถึงอย่างไรก็ตาม เขายังคงหลงเหลือสมบัติที่ได้มอบให้แก่ประเทศฝรั่งเศส แม้ว่าจะมีเพียงเล็กน้อย แต่ก็ทรงคุณค่ามหาศาล อาทิเช่น ภาพจิตรกรรมชื่อโมนา ลิซ่า ภาพเซนต์จอห์น เดอะแบบติสท์ ภาพแม่พระ พระเยซู และเซนต์แอนน์ ฯลฯ เป็นต้น ผลงานเหล่านี้ล้วนเป็นสิ่งที่เขารักและหวงแหน ถึงขนาดนำติดตัวหอบหิ้วยามต้อง ระเหเร่ร่อน อยู่เสมอ เมลซี่ ศิษย์คนสนิทของผู้ติดตามเขานานปี ได้จารึกคำไว้อาลัยว่า “ มรณกรรมของเขาเป็นสิ่งเศร้าสำหรับคนทุกคน ดูเหมือนว่า การที่จะสร้างคนเช่นนี้ขึ้นมาได้ ดูออกจะเป็นสิ่งนอกเหนือไปจากอำนาจของธรรมชาติ”

เลโอนาร์โดเป็นคนมีใบหน้าคมคายและรูปร่างสง่างาม แม้จะเป็นผู้มีบุคลิกภาพค่อนข้าง จะขี้อาย แต่ก็เป็นคนมีวาจาหลักแหลม เขาถนัดมือซ้าย ชอบเขียนหนังสือด้วยวิธี พลิกแพลง โดยเริ่มต้นเขียนจากด้านขวามาซ้าย และเขียนตัวกลับเวลาต้องการอ่าน ต้องใช้กระจกเงาส่อง จากนั้นจึงอ่านในกระจกอีกทีหนึ่ง ชอบใช้ชีวิตอย่างสำรวยหรูหรา ชอบแต่งกายนำสมัยไม่ซ้ำแบบใคร บูชาการดนตรี ชอบขี่ม้า และรักสัตว์เป็นชีวิตจิตใจ เล่ากันว่า เขามักจะซื้อนกมาปล่อยให้เป็นอิสระอยู่เนืองๆ เขาไม่บริโภคเนื้อสัตว์ เกลียด งานประติมากรรมซ้ำยังดูถูกหาว่าเป็นงานต่ำต้อย เพราะต้องการใช้แรงงาน มากกว่าสมอง เขาอยู่เป็นโสดจนตลอดชีวิต

Leonardo da Vinci (1452 – 1519)

2008-05-18T22:15:00.011+07:00

เลโอนาร์โด ดา วินชี (Leonardo da Vinci 1452 – 1519 )

เลโอนาร์โดได้รับการยกย่องว่าเป็นอัจฉริยะผู้รอบรู้ในศาสตร์ต่างๆ หลายสาขาอย่างลึกซึ้ง อาทิเช่น จิตรกรรม ประติมากรรม วิศวกรรม แพทย์ และวิทยาศาสตร์ เขาถือกำเนิดเมื่อวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1452 ที่หมู่บ้านอันชิอาโน่ เมืองวินชี่ ซึ่งอยู่ไม่ห่างไกลจากฟลอเรนซ์เท่าใดนัก กล่าวเล่ากันว่าบิดาเป็น นักกฎหมายนามว่าเปียโร่ ส่วนมารดาเป็นชาวชนบทมีนามว่า แคเธอรีน่า บิดาและมารดาไม่ได้เข้า พิธีแต่งงานตามประเพณีทางศาสนา ดังนั้นจึงทำให้เลโอนาร์โดมีสภาพเป็นบุตรนอกกฎหมาย ชีวิต ในวัยเยาว์มีประวัติอันเลือนรางไม่ทราบแน่ชัด ตราบจนกระทั่งเมื่อมีอายุได้ราว 20 ปี จึงปรากฏหลักฐาน แน่ชัดว่า เขาได้สมัครเป็นสมาชิกสมาคมช่างจิตรกรนั้น เขาได้ศึกษาและฝึกหัดงานศิลปะอยู่กับ เวอร์รอคคิโออยู่นานถึง 7 ปี โดยมีหน้าที่เป็นทั้งศิษย์และผู้ช่วยของเวอร์รอคคิโอ มีภาพจิตรกรรม อยู่ภาพหนึ่งชื่อ “พิธิแบบติสม์” ( Babtism) ซึ่งเป็นผลงานที่รู้จักกันทั่วไปว่า เป็นฝีมือของเวอร์รอคคิโอ

Babtism

แต่ถ้าพิสูจน์ดูให้ดีจะเห็นว่ามีรูปนางฟ้าอยู่องค์หนึ่งมีลักษณะท่าทางและสวยงามมากเป็นพิเศษ สันนิษฐานกันว่ารูปนางฟ้าองค์นี้ เลโอนาร์โด คงจะช่วยอาจารย์วาด เรื่องนี้คงจะมีส่วนจริงอยู่บ้าง

กล่าวกันว่าห้องทำงานของเวอร์รอคคิโอนั้นมีขนาดใหญ่มาก รับจ้างทำงานทางด้านจิตรกรรม ประติมากรรมและงานตกแต่งทั่วไป เวอร์รอคคิโอเป็นศิลปินผู้มีชื่อเสียงมากในขณะนั้น เขาคงรับงานไว้มากจนงานล้นมือ ดังนั้นจึงต้องมีคนช่วยงานหลายคน และเหล่าผู้ช่วยก็คงจะเป็นศิษย์ของเขาเอง ในบรรดาศิษย์ด้วยกัน เลโอนาร์โดคงจะได้รับการไว้เนื้อเชื่อใจมากที่สุด เหตุนี้เองจึงสังเกตได้ว่า ในระยะปั้นปลายชีวิตของเวอร์รอคคิโอ เขาได้ทุ่มเทเวลาให้กับการสร้างงานประติมากรรมเป็นส่วนใหญ่ เมื่อมีงานจ้างจำพวกจิตรกรรม ก็คงจะมอบหมายให้เลโอนาร์โดเป็นผู้รับผิดชอบวาดแทนอยู่เสมอ จึงเห็นได้ว่าตลอดระยะเวลาระหว่างปี ค.ศ. 1472 ถึงปี ค.ศ. 1473 เลโอนาร์โดเริ่มมีโอกาสแสดงฝีมือทางจิตรกรรมด้วยตนเองหลายภาพด้วยกัน ที่มีชื่อเสียงมากได้แก่ภาพ “การประกาศพระศาสนา” (The Annunciation) ซึ่งวาดขึ้นในขณะยังอยู่กับเวอร์รอคคิโอผู้เป็นอาจารย์
ี่The Annunciation

ในปี ค.ศ. 1481 ขณะที่เลโอนาร์โดกำลังวาดภาพ “การคาราวะพระผู้เป็นเจ้า” (Adoration of the Kings) ยังไม่ทันเสร็จเรียบร้อยดี เขาก็รีบทิ้งงานออกเดินทางไปทำงานกับเจ้าชายโลโดวิโก สฟอร์ซ่า ดยุคแห่งมิลาน การไปจากฟลอเรนซ์อย่างเร่งรีบด่วนเช่นนี้ สันนิษฐานกันว่า เลโอนาร์โดคงจะไม่ค่อยไว้ใจสถานการณ์ทางการเมืองของฟลอเรนซ์ เพราะว่ากระแสคลื่นที่เป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองแบบเผด็จการของตระกูลเมดิชี่เริ่มก่อตัวในหมู่ประชาชน อีกทั้งลัทธิปรัชญานีโอ – เพลโตนิคหรือลัทธิมนุษยธรรมนิยมตามแบบฉบับของเจ้าชายโลเรนโซ กับเหล่านักปราชญ์ราชบัณฑิตของพระองค์ คงไม่เป็นที่ถูกใจของเลโอนาร์โดเท่าไรนัก นอกจากนี้ เขาคงคิดจะแสวงหาแหล่งที่สร้างชื่อเสียง มิลานคงเป็นแหล่งที่ดีเพราะว่าเป็นเมืองใหญ่ มีศิลปินเก่งๆ ไม่มากมายเหมือนฟลอเรนซ์ ทำให้เกิดการแข่งขันน้อย จึงมีโอกาสที่จะสร้างชื่อเสียงได้มากกว่า จากเหตุหลายประการดังกล่าว ทำให้เลโอนาร์โดมุ่งมั่นที่จะไปทำงานกับเจ้าชายโลโดวิโกให้ได้ ดังจะเห็นได้จากจดหมายที่เขาเขียนถึงเจ้าชายองค์นี้ แสดงความปรารถนาอยากจะได้งานอย่างเห็นได้ชัด แม้ว่าจะเป็นตำแหน่งอะไรก็ได้ ในจดหมายของเลโอนาร์โดสาธยายความสามารถของตนเองว่า “...เมื่อกล่าวอย่างย่อๆ ถึงความสามารถหลายอย่างแล้ว ข้าพระองค์สามารถคิดสร้างประดิษฐสิ่งต่างๆ ได้หลายชนิด ทั้งที่ใช้ในสงครามแบบรุกและแบบตั้งรับ...ในยามสงบ ข้าพระองค์มั่นใจว่ามีความสามารถ ทรงให้ความไว้พระทัยให้แก่ข้าพระองค์ได้อย่างเต็มที่ได้เท่ากับคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นด้านสถาปัตยกรรมหรือการก่อสร้างอะไรก็ได้ ไม่ว่างานนั้นจะเป็นสิ่งสาธาราณะหรือของส่วนพระองค์ ยิ่งกว่านั้นข้าพระองค์ยังสามารถที่จะจัดลำเลียงน้ำจากแหล่งหนึ่งไปยังที่ต่างๆ ได้...ข้าพระองค์มีความรู้ความสามารถทางประติมากรรม ไม่ว่าจะเป็นงานที่สร้างด้วยหินอ่อน ทองสำริด หรือดินเหนียว และนอกจากนี้ข้าพองค์ยังสามารถในการวาดภาพอีกด้วย...” เมื่อดยุคแห่งมิลานได้รับจดหมายสมัครงานก็ยอมรับเขาเข้าทำงานโดยมอบตำแหน่งแรกให้เป็นนักดนตรีประจำสำนัก ทำหน้าที่เป็นนักดีดพิณ

เลโอนาร์โดทำงานให้กับดยุคแห่งมิลานรวมระยะทั้งหมดยาวนานถึง 17 ปี เป็นช่วงชีวิตที่เขาได้แสดง ความสามารถอันยิ่งใหญ่ในศาสตร์ต่างๆ ให้ประจักษ์ เริ่มต้นบุกเบิกด้านคิดสร้างสรรค์สิ่งใหม่มากมาย จากสมุดบันทึกอันทรงคุณค่าของเขา ทั้งที่เป็นภาพร่างด้วยหมึกและดินสอ จะประกอบด้วยคำอธิบาย และข้อคิดที่น่าสนใจหลากหลาย บางเรื่องมีเนื้อหาเกี่ยวกับการค้นคว้าเรื่องการบินในอากาศ , การ ชลประทาน , พฤกษศาสตร์ , ธรณีวิทยา , สัตวศาสตร์ , เครื่องจักรกลที่ใช้พลังน้ำ , ยุทโธปกรณ์สงคราม , และเรื่องราวเกี่ยวกับมนุษย์ในแง่มุมต่างๆ อาทิเช่น สัดส่วนที่งดงามเป็นสูตรตายตัวกายวิภาค หรือแม้แต่ เรื่องการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์มารดา ผลงานการค้นคว้าวิจัยเหล่านี้ บางเรื่องก็ประสบความสำเร็จ มีการสร้างให้พิสูจน์ให้เห็นจริงในขณะที่เขายังมีชีวิตอยู่ บางอย่างก็ทำหน้าที่คล้ายดังดวงประทีปส่องนำทาง ให้คนรุ่นหลังค้นคิดกระทำสืบไป ในช่วงระยะแรกเมื่อเข้าไปทำงานในราชสำนักมิลานเลโอนาร์โดได้แสดงฝีมือทางจิตรกรรมชื่อ “แม่พระบนแท่นหิน” (Virgin on the Rocks) ให้เลื่องลือในความงาม แต่เขาได้สร้างความ งุนงงและสับสนแก่คนทั่วไปพอสมควร เมื่อวาดภาพที่มีเรื่องราวและการจัดภาพคล้ายคลึง กันขึ้นสองรูป จะผิดแปลกแตกต่างกันตรงรายละเอียดเพียงเล็กน้อย รูปหนึ่ง ในปัจจุบัน เก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟว์ ประเทศฝรั่งเศส อีกรูปหนึ่งอยู่ที่สถานแสดงภาพแห่งชาติ ของอังกฤษในกรุงลอนดอน ผู้เชี่ยวชาญทางด้านจิตรกรรมได้พิสูจน์ว่า รูปที่อยู่ใน พิพิธภัณฑ์ลูฟว์ วาดนั้นในปี ค.ศ. 1483 ส่วนอีกรูปหนึ่งนั้นวาดในปี ค.ศ. 1508 เมื่อนำ ภาพทั้งสองมาวิเคราะห์ จะเห็นได้ว่าเลโอนาร์โดได้นำบางสิ่งบางอย่างมาจากผลงานของ ฟรา ฟิลิปโป ลิปปิ จิตรกรเอกในสมัยต้นของเรอนาซอง ผู้มีแนวการวาดอันสมบูรณ์แบบ จนกลายเป็นต้นฉบับของศิลปะเรอนาซอง อาทิเช่น การจัดองค์ประกอบ นิยมให้รูปคน อยู่ภายในกรอบสามเหลี่ยมปิรามิดอยู่เบื้องหน้า เบื้องหลังชอบที่จะใช้เส้นนำสายตา ทำให้เกิดใกล้ไกลด้วยหลักทัศนียวิทยา

Virgin on the Rocks

ถึงแม้ว่าเลโอนาร์โดจะนำบางสิ่งบางอย่างดังกล่าวมาใช้ แต่เขาก็ได้คิดสร้างสรรค์พัฒนาให้ก้าวหน้า ยิ่งขึ้นไปอีก เขานำวิธีการสร้างภาพให้บังเกิดน้ำหนักอ่อนแก่ (Chiaroscuro) ด้วยการใช้แสงและเงา ตามแบบฉบับของมาซัคโช เขานำสิ่งละอันพันละน้อยเหล่านี้เข้าผสมผสานกับการจัดวางลีลาท่าทาง และอากัปกิริยาของแม่พระ, พระเยซู , เซนต์จอห์นเดอะแบบติสต์ และนางฟ้าให้ประสานกลมกลืนกัน อย่างดียิ่ง เลโอนาร์โดกำหนดให้แสงสว่างจากด้านหน้าต่างร่างหมู่คนเหล่านั้นให้แลดูสว่างโพลน ช่วยเน้นให้เกิดมิติเด่นชัดจากภาพทิวทัศน์อันสลัวมึนซึมที่อยู่เบื้องหลัง

The Last Supper

ผลงานจิตรกรรมของเลโอนาร์โดชิ้นสำคัญในระยะเวลาต่อมาขณะทำงานกับดยุคแห่งมิลาน เขาได้วาด ภาพจิตรกรรมฝาผนังอันเลื่องลือไว้ที่ผนังโบสถ์วัดซานตา มารีอา เดลเล กราซี ในเมืองมิลานเมื่อปี ค.ศ. 1495 ภาพนี้มีชื่อเรียกเป็นที่รู้จักกันว่า “อาหารเย็นมื้อสุดท้าย” โดยนำเอาเรื่องราวจากเหตุการณ์สำคัญ ในคริสต์ประวัติ แสดงถึงพระเยซูกับเหล่าสาวกสิบสองคนกำลังรับประทานอาหารเย็นด้วยกัน ก่อนที่ พระองค์จะถูกทหารโรมันจับกุมตัวไปลงโทษตรึงกางเขน เลโอนาร์โอจัดวางองค์ประกอบของภาพ อย่างง่ายบริสุทธิ์ มีโต๊ะอาหารยาววางขวางขนานเต็มภาพ พระเยซูประทับนั่งอยู่กลาง แวดล้อมด้วย เหล่าสาวก เลโอนาร์โดได้สร้างให้พระเยซูมีพระพักตร์สงบเงียบฉายแววแห่งความเมตตา พระหัตถ์ทั้งสอง ข้างวางแบอยู่บนโต๊ะอาหาร ทำให้บังเกิดเส้นรอบนอกของพระเยซูคล้ายกับอยู่ภายในกรอบสามเหลี่ยม ปิรามิด ช่วยเน้นให้ภาพดูมีอารมณ์นิ่งแน่วแน่และมั่นคง เบื้องหลังของพระองค์เป็นหน้าต่างสามช่อง เปิดรับแสงสว่างเต็มที่ ข่มร่างของพระองค์ให้ดูพร่าสลัว เสมือนอยู่ในบรรยากาศอันศักดิ์สิทธิ์ ยิ่งกว่านั้น แสงสว่างจากหน้าต่างยังทำหน้าที่คล้ายกับแสงศริประภาอีกด้วย ในคริสตประวัติได้กล่าวว่า พระเยซู ทรงรู้แจ้งถึงประพฤติกรรมของสาวกผู้นำความลับไปแจ้งให้ทหารโรมันมาจับพระองค์ไป ดังนั้นจึงตรัสว่า “....แน่นอน ฉันอยากจะบอกแก่พวกท่านทั้งหลายว่า คนใดคนหนึ่งในหมู่ท่านนี้แหละจะทรยศต่อฉัน....” เลโอนาร์โดได้จัดภาพเหล่าสาวกให้เข้ากับบรรยากาศอันตรึงเครียดนี้ โดยให้แต่ละคนแสดงอากัปกิริยา เคลื่อนไหว มีการจับกลุ่มหันหน้าปรึกษาหารือกันทั้งหมด 4 กลุ่มด้วยกัน แต่ละคนแสดงท่าทางแตกต่าง ไม่ซ้ำแบบกัน แต่ก็แลดูประสานหมุนเวียนประสานสัมพันธ์เป็นเรื่องราวที่เป็นเอกภาพเดียวกันทั้งหมด บนใบหน้าของสาวกต่างละองค์แสดงอารมณ์รู้สึกนานาประการ มีที่ทั้งตื่นตระหนก สงสัย หรือแวว อันโกรธแค้น ดังเช่น สีหน้าของเซนต์ปีเตอร์เต็มไปด้วยความขึ้งโกรธ ส่วนเซนต์จอห์น แฝงแววความเมตตา และจูดาห์สาวกทรยศแสดงท่าทีของคนเจ้าเล่ห์ผู้วางมาดเมินเฉย ทำท่าเป็นทองไม่รู้ร้อน หันหน้ามองไปทาง พระเยซู ยกศอกขวาค้ำบนโต๊ะอาหารในมือกุมถุงเงิน ส่วนมือซ้ายยื่นไปทางพระเยซู แสดงท่าคล้ายกับยืนยัน ความบริสุทธ์ของตน ก่อนจะลงมือวาดภาพนี้ลงบนผนัง เลโอนาร์โดได้ใช้เวลาทุ่มเทศึกษาท่าทาง การแสดงออกของสาวกแต่ละคนมาอย่างดี อีกทั้งยังค้นคว้าตีความในพระคัมภีร์อย่างถี่ถ้วน เขาต้อง ตระเตรียมและร่างรูปสาวกแต่ละคนอย่างละเอียด ให้ได้ความงามทางศิลปะกับความจริงตามพระคัมภีร์ เขาได้บันทึกไว้ว่า “จิตรกรที่ดีมีเรื่องใหญ่สองเรื่องที่ต้องคำนึง คือ เรื่องของมนุษย์และความปรารถนา ภายในวิญญาณของจิตรกรเอง เรื่องแรกนั้นเป็นของง่าย แต่เรื่องหลังเป็นของยาก เพราะมันต้องแสดง ออกทั้งทางอารมณ์และความช่ำชองของฝีมือ...งานจิตรกรรมที่ดีจะต้องไม่เพียงให้สิ่งที่ดีที่สุดแก่คนดู เท่านั้น หากแต่จำต้องทำสิ่งที่ดีที่สุดนั้นไม่ใช่แค่ปรากฏให้เห็นอยู่เพียงบนกำแพงเท่านั้น...”